cnc-pc veri aktarımı

[Hale]

Öncelikle, atelyelerde CNC cihazına veri aktarımında gözlemlerimi yazacağım.

Laptop varsa laptop, yoksa bürodaki koca PC, CNC cihazının yanına getirilir,
bilgisayarın fişi atelyedeki çoğu zaman kırık dökük prize sokulur. Veri aktarım
kablosunun bir ucu CNC nin veri aktarım ucuna, diğer ucu da bilgisayarın veri
aktarım ucuna bağlanır ve uygun bir program ile iş parçasına ait işleme
programları aktarılır.

Sanırım pek çoğumuz böyle yapıyoruz?

bu şekilde bağlanan bilgisayarların devreleri birgün gelir arızalanır.

Arıza, seri data iletişimi için biribirine bağlı bilgisayar ve çevre
birimlerinin interface devrelerine giren yüksek toprak voltajından
kaynaklanmaktadır.

Normal şartlarda iyi bir toprak hattında nötür ile toprak hattı arasındaki
voltaj 1V'un altındadır.

Kötü toprak hatlarında ya da hiç toprak hattı kullanılmayan sistemlerde
cihazların kendi toprak ve nötür uçlarında, cihazların kendi iç devrelerine
bağlı olarak 100v a kadar çıkabilen voltaj kaçakları oluşur. Bu voltaj, her ne
kadar yüksek akım basacak kadar güçlü kaynak olarak davranmasada narin
elektornik devreler için tehlike oluşturur.

Bu şekilde topraklama problemi olan iki cihazı veri aktarımı için biribirlerine
bağlamaya kalktığımızda bu toprak voltajı başa dert olmaya başlayabilir.

Başlayabilir diyorum çünkü:

Farklı toprak potansiyelindeki iki cihaz biribirine bağlandığında normalde
iletişim verilerin dönüş yolu olarak düşünülen hat üzerinden ilave
olarak cihazların farklı toprak potansiyelinden dolayı AC dolaşım akımları da
akmaya başlayacaktır. Özelliklede PC nin bağlı olduğu ana hatta, toprak yoksa
buna karşılık 3'lü topraklı priz kullanıyorsanız, başka cihazlarla aynı prizi
(3'lü piriz) kullanıyorsa, bu başka cihaz da toprağa fazlaca kaçak yapıyorsa
veri kablonuz bu cihazların topraklama kablosu yerine geçecek ve toprak
akımlarını kablonun diğer ucundaki sisteme taşıyacaktır.

Bu akımlar bazen olur ki cihazların bağlantı noktalarındaki elektronik devreleri
(interface) kömürleştirecek kadar hasara neden olur.

Buna kısmen engel olmak için normalde veri hatları ve gnd hatlarına ilave olarak
zırh (shield) denilen ve genelde veri iletim kablosunun dışını tamamen
çevrelemiş örgü şeklindeki kablo iki cihazın metal aksamını yani toprak
bağlantısını da biribirine bağlar ve kısmen topraklama voltajından kaynaklanan
problemleri önler.

Ancak yetenekli teknisyenlerimiz(!) bazan bu örgüyü kullanmaktan kaçınır yada
gnd hattı ile birleştirir. (bunda sakınca göremeyebilirsiniz ancak basit bir
sakarlık sonucunda kablonun kopma anında olaylar hızla gelişir.) Sözü uzatmadan
çok az bir para harcayarak yapmanız gerekenleri söylemek istiyorum.

1. CNC cihazının toprak hattını kaç para olursa olsun yaptırın.

2. Kaç para olursa olsun verin ve aynı toprak hattını transfer yapacağınız
bilgisayarın prizine kadar götürtün. Bu toprak hattını kesinlikle ve kesinlikle
seyyar prizlerde de kullanılması için bağlatmayın. (Jet taşı, kaynak makinası vs
için kullanılan seyyar prizler)

3. Bilgisayarınızın metal aksamındakı uygun bir vidayı sokün ve 1.5 mm kare
kesitli yumuşak (esnek) bir kabloya pabuç takıp söktüğünüz vida yerine takın ve
vidayı iyice sıkın. Kablonun diğer ucuna yine pabuç bağlayın ve CNC cihazınızın
metal aksamında uygun bir yere vidalayın.

4. Veri aktarım kablolarınızı itinalı iş yapan kişilere yaptırın daha iyisi
pahalı da olsa orjinal kablo satın alın.

5. Nasıl engel olunur bilemiyorum ama CNC ya da bilgisayarınızın elektrik
hatlarında kısa devre olmasına engel olun. (Arızalı bir elektrikli aletini bu
prizlere takıp özellikle de faz toprak arası kısa devresi nedeniye elektrik
hattın sigortasını attıracak olaylara izin vermeyin). Buna engel olmak gerçekten
imkansız ama en azından PC'nizin elektrik fişini başka cihazlarla ortak enerji
alacağı 3'lü prizlerden uzak tutun. (printer gibi cihazlar değil de, elektrik
süpürgesi vs.)

(ilk 4 maddeye harfiyen uysanız da 5 no'lu madde can alıcı maddedir. Komşu
atelyedeki anlık faz toprak kısa devresi bile bazen elektronik cihazlarınızda
büyük arızalara neden olur. Yeterince paranız varsa, atelyenizi şebekeden trafo
yardımıyla izole de edebilirsiniz.)

Bu 5 maddeye, çok az bir para karşılığında harfiyen uyarsanız günün birinde
milyarlarca liralik cihazınızı toprak voltajı problemlerinden kaynaklanacak
büyük arızalara karşı kısmen korumuş olacaksınız